संस्कृति

काठमाडौँ | आज यमपञ्चकको अन्तिम दिन अर्थात् भाइटीका। भाइटीका तिहारको सबैभन्दा विशेष र अन्तिम दिन हो जसमा दिदीबहिनी र दाजुभाइले एकअर्कालाई टीका लगाएर आफ्नो माया साटासाट गर्छन्। यो पर्व हरेक वर्ष कार्तिक महिनामा तिहारको पाँचौँ दिन (कार्तिक शुक्ल द्वितीया) मा पर्छ। यस दिन दिदीबहिनीले दाजुभाइको लामो आयु र राम्रो स्वास्थ्यको कामना गर्ने गर्छन्। दाजुभाइले पनि…

नेपाल विविधताले भरिएको सुन्दर देश हो, जहाँ हरेक दिनजसो कुनै न कुनै सांस्कृतिक उत्सव भइरहेकै हुन्छ। आज कात्तिक २४ गते नेपाली समाजका लागि एउटा अत्यन्तै विशेष र पावन दिन हो। आज तिहार (यमपञ्चक) को चौथो दिन प्रकृति र जनावरको पूजा गरिने गोवर्द्धन पूजा र गोरु पूजा मात्र होइन, नेवाः समुदायको मौलिक परम्परा ‘म्हः पूजा’ र…

तिहार अर्थात् यमपञ्चकको तेस्रो दिन गाई तिहार मनाउने गरिन्छ। नेपाली समाजमा गाईलाई धार्मिक, सांस्कृतिक र व्यावहारिक रूपमा विशेष महत्त्व दिइन्छ। हिन्दू धर्ममा गाईलाई माता समान मान्ने चलन छ। त्यसैले यस दिन गाईलाई फूलमाला लगाइदिने, टीका लगाउने, मीठा परिकार खुवाउने र पूजा गर्ने परम्परा रहिआएको छ। गाईप्रति सम्मान र कृतज्ञता प्रकट गर्ने दिनका रूपमा पनि गाई…

तिहार भन्नासाथ फुलमाला, टीका, दियो र झिलिमिली बत्तीले सजिएका घरहरूको सम्झना आउँछ। आपसी प्रेम, सद्भाव र खुसी साटासाट गर्ने यस चाडको विशेष दिनका रूपमा आज कुकुर तिहार र लक्ष्मी पूजा मनाइँदै छ। सामान्यतया कुकुर तिहार यमपञ्चकको दोस्रो दिन र लक्ष्मी पूजा तेस्रो दिन मनाइन्छ। तर यस वर्ष तिथिको घटबढका कारण दुवै पर्व एकै दिन, कार्तिक…

नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो चाड तिहार नजिकिएसँगै यसको खुसी र रमाइलो सुरु हुन थालेको छ। पाँच दिनसम्म मनाइने तिहारमा विभिन्न जनावरको पूजा गर्नुका साथै देवीदेवता र दाजुभाइ-दिदीबहिनीबिचको सम्बन्धलाई पनि विशेष महत्त्व दिइन्छ र तिहारको पहिलो दिनलाई काग तिहार भनिन्छ। काग तिहार हरेक वर्ष कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिन मनाइन्छ।  यही दिनदेखि तिहारको पाँचदिने उत्सव अर्थात् यमपञ्चक सुरु…

काठमाडौं।धनवन्तरी त्रयोदशी अर्थात धनतेरस हिन्दु धर्मावलम्बीहरूले भक्तिभावका साथ तिहारको सुरुवातसँगै मनाउने एक विशेष महत्त्वपूर्ण दिन हो। यो प्रत्येक वर्ष कार्तिक कृष्ण पक्षको त्रयोदशी तिथिमा मनाइन्छ। धनतेरस दुई शब्द मिलेर बनेको छ जहाँ ‘धन’ को अर्थ सम्पत्ति र ‘तेरस’ को अर्थ त्रयोदशी अर्थात् १३ औँ तिथि हो। धार्मिक मान्यताअनुसार यस दिन समुद्र मन्थनका क्रममा भगवान धन्वन्तरि…

काठमाडौँ। आज (बिहीबार) कार्तिक १९ गते रमा एकादशी मनाइँदै छ। प्रत्येक वर्ष कार्तिक महिनाको कृष्ण पक्षको एकादशी तिथिमा यो रमा एकादशी मनाउने गरिन्छ। यस दिनलाई धार्मिक रूपमा विशेष महत्वका साथ लिइने गरिन्छ। यस दिन विष्णु भगवानको पूजा आराधना गरिन्छ। माता लक्ष्मीको अर्को नाम (रमा) भएकोले यस एकादशीलाई रमा एकादशी भनिएको भन्ने धार्मिक विश्वास पनि रहेको…